Το μεγάλο κόλπο με την ιδιωτική περίθαλψη

Το μεγάλο κόλπο με την ιδιωτική περίθαλψη

Τελευταία παρατηρείται στην υγεία μία συνταρακτική στροφή προς την ιδιωτικοποίηση, την οποία ενισχύουν οι εξελίξεις στην ιδιωτική ασφάλιση και η ακινησία στον δημόσιο τομέα. Ορισμένοι είχαμε προειδοποιήσει για νομοτελειακά διαφαινόμενες τάσεις, αλλά, ομολογώ, την ταχύτητα και την έκταση των εξελίξεων δεν μπορούσαμε να τη φανταστούμε. Εκτός, όπως φαίνεται, από ορισμένους οξυδερκείς επιχειρηματίες, που διάβασαν καλύτερα την αγορά και πιθανόν τη διαμόρφωσαν.

Στην Αθήνα λειτουργούν επτά μεγάλα ιδιωτικά θεραπευτήρια ή όμιλοι με 2.500 κρεβάτια που αποτελούν μια «αγορά προμηθευτών» και ανταγωνίζονται τα τριτοβάθμια δημόσια νοσοκομεία προσφέροντας ένα προϊόν με διακριτά χαρακτηριστικά όπως ανέσεις και κοινωνική ανάδειξη. Πρόσφατα το ενδιαφέρον για τη δημιουργία νέων ιδιωτικών νοσοκομείων και άλλων υπηρεσιών υγείας εντείνεται. Ηδη λειτουργεί το «Ερρίκος Ντυνάν», ανακοινώθηκε η δημιουργία νοσοκομείου στο Φάληρο και του «Ιατρικού Πάρκου» στην Παιανία, ιδιωτικά μαιευτήρια συγχωνεύονται και μετατρέπονται σε γενικά θεραπευτήρια και νέοι υγειονομικοί σχηματισμοί εξαγγέλλονται, ακόμη και από ομίλους άσχετους με την υγεία. Ενώ όμως η νοσοκομειακή αγορά παρουσιάζει σημεία κορεσμού, οι κανόνες του παιχνιδιού αλλάζουν. Η ιδιωτική ασφάλιση ωριμάζει και συνειδητοποιεί ότι, καθώς εντείνεται ο ανταγωνισμός, αυτή ως ολιγοψώνιο αποτελεί το «αντίπαλον δέος» και η ιδιωτική αγορά μετατρέπεται σε «αγορά αγοραστών». Ετσι έχουμε τη διαπραγμάτευση πακέτων υπηρεσιών και τη δημιουργία μεικτών σχημάτων Οργανωμένης Φροντίδας Υγείας, στα οποία συμμετέχουν και οι προμηθευτές.

Η μόνη αντίδραση της πολιτείας στη δραστηριοποίηση του ιδιωτικού τομέα είναι το Νοσοκομείο Δυτικής Αττικής, που, αν εξελιχθεί σε πανεπιστημιακό, (ίσως) θα ανταγωνίζεται τα ιδιωτικά νοσοκομεία. Αντίθετα, η νέα προκήρυξη θέσεων γενικών διευθυντών σε 13 μεγάλα δημόσια νοσοκομεία με τη «μοριοποίηση» που τελικά επεκράτησε θα οδηγήσει (κυριολεκτικά) μαθηματικά στην επιλογή (πρώην) διοικητών οργανισμών και γενικών γραμματέων. Αυτό είναι ατυχές, γιατί ορισμένα μεγάλα δημόσια νοσοκομεία έχουν τις προϋποθέσεις και το επενδεδυμένο κεφάλαιο να ανταγωνισθούν τον ιδιωτικό τομέα, καθώς στη συνείδηση των χρηστών είναι συνδεδεμένα με την προσφορά υψηλής ποιότητας ιατρικών υπηρεσιών.

Καθώς η αγορά νοσοκομειακών υπηρεσιών γίνεται πιο ανταγωνιστική, δεν έχει ξεκαθαρίσει τι πραγματικά επιδιώκουν τα υπάρχοντα και τα νέα ιδιωτικά σχήματα. Με δεδομένο (ακόμη) τον υποχρεωτικό χαρακτήρα της κοινωνικής ασφάλισης, είναι αμφίβολο αν η κοινωνία «αντέχει» δύο παράλληλα συστήματα, ιδιαίτερα όταν το ένα επιδιώκει υπερκέρδη με υπέρογκες αυξήσεις τιμών (οι τιμές των ιδιωτικών υπηρεσιών υγείας αυξήθηκαν το 1999 κατά 12,1%). Αποκλείεται, όμως, να πιστεύουν οι επιχειρηματίες της υγείας ότι τόσο πολλοί Ελληνες είναι πλούσιοι ή ότι οι ασφαλιστικές εταιρείες θα είναι αιωνίως τα «θύματα». Ετσι διερωτάται κανείς μήπως το «colpo grosso» βρίσκεται αλλού καθώς νέα νοσοκομεία «μπαίνουν» στο Χρηματιστήριο, ενώ τα ήδη εισηγμένα προβαίνουν σε μεγάλες αυξήσεις κεφαλαίου.

Το μεγάλο κόλπο με την ιδιωτική περίθαλψη

Με την αναβάθμιση της ελληνικής κεφαλαιαγοράς θα υπάρξουν επενδύσεις από ξένα funds, τα οποία πάντα επενδύουν σε ιδιωτικές επιχειρήσεις υγείας. Αν αυτό συμβεί, οι βασικοί μέτοχοι των ιδιωτικών νοσοκομείων είτε θα προχωρήσουν σε ρευστοποίηση στο πρότυπο του «take the money and run» είτε θα επιδιώξουν συνεχή κερδοφορία, απαραίτητη προϋπόθεση για χρηματιστηριακή «καριέρα». Η κερδοφορία εξαρτάται από τη διατήρηση υψηλών τιμών και τη μεγέθυνση, ίσως και με την εξαγορά δημόσιων νοσοκομείων. Αυτό, όμως, συνεπάγεται ευρύτατο αναπροσανατολισμό της στρατηγικής του δημόσιου τομέα, ίσως μετά τις εκλογές που έρχονται. Ιδωμεν.

Το μεγάλο κόλπο με την ιδιωτική περίθαλψη

Ο κ. Λ. Λιαρόπουλος είναι καθηγητής Οικονομίας της Υγείας στο Τμήμα Νοσηλευτικής του Πανεπιστημίου Αθηνών.